شیراز؛
جهان آکنده از عطر شاعر و سخن سرای پارسی


آوازه سعدی و تاثیر فرهنگی و ادبی او دیری است که نه تنها ایران بلکه جهانی را فرا گرفته است.

شیخ اجل سعدی شیرازی از بزرگترین سخن سرایان جهان است، نام این شاعر فارسی و آثار ارزشمند او نه تنها در ایران که برای همه جهان شناخته شده است.


او در هر دو عرصه شعر و نثر، با توانمندی آثاری بزرگ خلق کرده است.

به‌ منظور تجلیل از مقام شامخ شیخ اجل سعدی شیرازی، اول اردیبهشت ماه در تقویم ملی ایرانیان یادروز سعدی نام گرفته است.




افصح المتكلمین مشرف الدین بن مصلح الدین سعدی شیرازی شاعر و نویسنده فارسی در سال های اول سده هفتم هجری یعنی در سال 606 هجری قمری متولد شده است.

خانواده شیخ اجل سعدی شیرازی از عالمان دین بوده اند و پدرش از كاركنان دربار اتابك بوده كه سعدی نیز از همان دوران كودكی تحت تعلیم و تربیت پدرش قرار گرفته است.



او در همان دوران كودكی پدرش را از دست می دهد و تحت تكفل جد مادری خود قرار می گیرد.

سعدی مقدمات علوم شرعی و ادبی را در شیراز می آموزد و سپس در دوران جوانی به بغداد می رود که این سفر آغاز سفرهای طولانی سعدی بوده است.


از نوشته های سعدی چنین بر می آید كه وی در طول حیات خود سفرهای زیادی كرده است سعدی تخلص خود را از اتابك سعد زنگی یا احتمالا اتابك سعد بن ابوبكر گرفت.

در اقصای عالم بگشتم بسی*** به سر بردم ایام با هر کسی
تمتع به هر گوشه ای یافتم *** ز هر خرمنی خوشه ای یافتم





دو اثر معروف وی بوستان و گلستان بارها توسط محققان ایرانی و غیر ایرانی مورد پژوهش قرار گرفته است .

شیخ اجل سعدی شیرازی در سال 671 هجری قمری در زادگاه خویش شیراز در گذشت و در خانقاه خویش كه با دست خود آبادان كرده بود به خاك سپرده شد .

سعدی در اوج شهرت از دنیا رفت. شهرت و جاودانگی وی همه برخاسته از اندیشه، باورها و آموزه های دینی و ملی او است.

کوروش کمالی‌سروستانی مدیر مرکز سعدی‌شناسی با بیان اینکه سعدی شاعری جهانی است گفت: سعدی سخنوری توانا است و کلام وی مورد توجه و اقبال همگان است.






وی افزود: آوازه و شهرت سعدی از مرزهای ایران فراتر رفته است از این رو علاوه بر ترجمه این آثار به دیگر زبان ها، تحقیقات و پژوهش هایی که در مورد اندیشه و نوشته های او به زبان های مختلف صورت گرفته بسیار است.

قاسمیان عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز گستره تاثیر فرهنگی و ادبی سعدی را جهانی دانست و گفت: دامنه نفوذ اندیشه آثار سعدی در کشورهای مختلف از جمله در غرب و کشورهای اروپایی همچنان بوده، هست و خواهد بود.

وی با بیان اینکه گلستان برای اولین بار به زبان فرانسوی ترجمه شد افزود: برای نخستین بار در اوایل قرن هفدهم آندره دوریه منتخبی از "گلستان سعدی" را به زبان فرانسه ترجمه کرد و این ترجمه مقدمه ای می شود برای معرفی سعدی در فرانسه و دیگر کشورها.

این استاد زبان و ادبیات فارسی اظهار کرد: آندرره ژید نویسنده بزرگ فرانسه کتاب خود "مائده های آسمانی" را تحت تاثیر سعدی "به نام خدا " شروع می کند و در آن خطاب به یکی از شخصیت ها می گوید: آرزو مکن که خدا را جز همه جا در جای دیگر ببینی یعنی خدا همه جا هست.



قاسمیان تصریح کرد: ارنست رنان دیگر زبان شناس، مورخ و نویسنده فرانسوی درباره سعدی می گوید: "سعدی واقعا یکی از نویسندگان ماست. ذوق سلیم و تزلزل ناپذیر او، لطف و جذبه ای که به روایاتش روح و جان می بخشد، لحن طنز آمیز و پر عطوفت او که با آن معایب و مفاسد بشری را گوشزد می کند این همه اوصاف که در نویسندگان شرقی به ندرت جمع می آید او را در نظر ما عزیز می دارد."

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: باربیه دومنار، مترجم بوستان سعدی به زبان فرانسوی، درباره نفوذ سعدی در اروپا می گوید: " از تمام نویسندگان و گویندگان شرقی، سعدی تنها شاعری است که مورد درک و دریافت اروپاییان قرار گرفته است و علت این افتخار و اعتبار او این است که سعدی در گلستان، جامع تمام صفات و آن مواهبی است که جمال شناسی نوین خواستار آن است."


قاسمیان بیان کرد: اگر چه اول بار فرانسه توسط آندره دوریه این افتخار را یافت كه سعدی را به مردم مغرب زمین معرفی كند اما کمتر از یكسال نگذشته بود كه " فریدریش آكسن باخ " آثار سعدی را به آلمانی ترجمه كرد .


از دیگر نویسندگان آلمانی که از آثار سعدی بهره برده اند اولئاریوس، هردر، روكرت و گوته می توان نام برد.



از این رو می توان گفت: سعدی نه تنها در شیراز و کشور خود که در جهان شاعری پر آوازه است و تنها شعر او است که بر سردر مقر سازمان ملل متحد خودنمایی می کند.

بنی آدم اعضای یکدیگرند*** که در آفرینش ز یک گوهرند
چو عضوی به درد آورد روزگار***دگر عضوها را نماند قرار

آثار سعدی علاوه بر آن که شامل اندیشه ها، تاملات عرفانی و اجتماعی و تربیتی است، آیینه خصایل و خلق و خوی ملتی کهن و بزرگ است از این رو هیچ گاه شکوه و درخشش خود را از دست نمی دهد.

مرا گر تهی بود از قند دست***سخن های شیرین تر از قند هست
نه قندی که مردم به صورت خورند***که ارباب معنی به کاغذ برند